ADHD bij mannen

Van druk jongetje tot man met vol hoofd Vraag iemand om een beeld te schetsen van ADHD, en de kans is groot dat ze aan dat drukke jongetje in de klas denken. Altijd in beweging, snel afgeleid, voortdurend iets kwijt. En ja — dat stereotype komt ergens vandaan. Jongens worden vaker met ADHD gediagnosticeerd dan meisjes, al sinds jaar en dag. Toch vertelt dat beeld maar een deel van het verhaal. Want veel mannen met ADHD herkennen zich níet in dat stuiterbal-imago. Ze waren misschien niet hyperactief, maar juist dromerig, chaotisch of impulsief. En nu, als volwassene? Dan ziet ADHD er heel anders uit dan op de basisschool.

ADHD bij volwassen mannen

De fysieke drukte die we vaak met jongens met ADHD associëren is maar een heel eenzijdig beeld. Behalve drukke jongetjes kennen we immers ook de dromerige jongens, die wat meer op de achtergrond zijn. Bij deze kinderen wordt ADHD sowieso minder vaak vastgesteld.

Druk of dromerig, wanneer mannen richting de volwassen leeftijd gaan uit de ADHD zich vaak vooral in de vorm van:

• moeite met concentratie of structuur houden
• snel gefrustreerd of overprikkeld raken
• onrustig voelen, ook in rust
• zelfverwijt of onzekerheid voelen omdat het leven niet zo soepel lijkt te lopen als bij anderen

Veel mannen gaan zo jarenlang door - studie, werk, gezin - tot het moment dat de batterij leeg is. Dan komt vaak pas het besef: hé, misschien is dit niet luiheid of chaotisch zijn… maar ADHD.

ADHD en het verschil in hoe we jongens beoordelen Interessant (en schrijnend tegelijk): onderzoek laat zien dat hetzelfde gedrag bij jongens vaker als storend wordt ervaren dan bij meisjes. Een druk meisje heet enthousiast, een druk jongetje “te aanwezig”. Daardoor worden jongens vaak eerder opgemerkt — en ook sneller bestempeld als probleemkind. Die vroegtijdige herkenning heeft voor- en nadelen. Het voordeel: jongens krijgen vaker een diagnose en hulp op jonge leeftijd. Het nadeel: ze groeien op met het gevoel dat hun gedrag “verkeerd” is. En dat gevoel nemen veel mannen onbewust mee de volwassenheid in.

Hoe ADHD zich uit bij mannen

ADHD bij mannen herken je vaak aan de energie die nooit stilstaat — in het hoofd of in het lijf. Sommige mannen hebben een continue drive om te doen, anderen zitten juist gevangen in hun hoofd: plannen, piekeren, uitstellen, denken, nog meer denken.

Veelvoorkomende kenmerken van ADHD bij mannen zijn:

• snel afgeleid en moeite met prioriteiten stellen;
• een hoofd vol ideeën, maar moeite met afmaken;
• prikkelgevoeligheid en irritatie bij traagheid of ruis;
• impulsieve beslissingen of uitspraken;
• moeite met tijdsbesef, grenzen en regelmaat.

Toch zie je het niet altijd aan de buitenkant. Veel mannen leren hun onrust te maskeren met hard werken of humor. En een groot aanpassingsvermogen. Ze moeten zich immers zien te handhaven in een wereld gedomineerd door (ogenschijnlijk) geslaagde mannen.

Ze doen dus leuk mee en functioneren aardig - tot het niet meer lukt. 

Meer weten over de kenmerken van ADHD? Lees daaarna ook over het Verschil ADHD - ADD.

De link tussen ADHD en verslaving En dan is er ook nog dit. Uit onderzoek blijkt dat mannen met ADHD een verhoogde kans hebben op verslaving. Dat kan gaan om middelen zoals alcohol, drugs of nicotine, maar ook om gedragsverslavingen zoals gamen, gokken of porno. Dat klinkt natuurlijk in eerste instantie ontzettend zwaar, maar de verklaring hiervoor is logisch en wetenschappelijk onderbouwd. En als je die begrijpt, kun je er ook wat aan doen. Het brein van iemand met ADHD werkt anders met dopamine, de stof die zorgt voor motivatie, beloning en plezier. Wanneer dat systeem minder stabiel is, zoek je onbewust naar manieren om dat gevoel van aan staan te reguleren. Je wil jezelf eigenlijk voortdurend belonen met iets. Daarom kiezen veel mannen met ADHD (vaak onbewust) voor iets wat prikkels geeft of spanning biedt. Niet om zichzelf te schaden, maar om zich even normaal te voelen — even scherp, even rustig, even in balans. Verslaving komt dus niet voort uit zwakte, maar uit zelfregulatie die uit de bocht vliegt. Gelukkig is er steeds meer begrip voor dit mechanisme, en is de behandeling niet langer alleen gericht op stoppen met het middel, maar op begrijpen van het onderliggende brein.

De kracht van mannen met ADHD

ADHD bij mannen is niet alleen een uitdaging; het brengt ook bijzondere kwaliteiten met zich mee.

Mannen met ADHD zijn vaak:

• creatief denkers die razendsnel verbanden leggen
• loyaal en intens betrokken bij wat hen écht interesseert
• grappig, origineel en energiek gezelschap
• in crisissituaties opvallend helder en daadkrachtig

De valkuil zit meestal in de dosering: te veel energie, te weinig rustmomenten. Maar als die balans gevonden wordt, kan datzelfde brein een enorme krachtbron zijn.

Wat helpt als je ADHD hebt (of vermoedt)? ADHD verdwijnt niet, maar je kunt wél leren hoe jij ermee omgaat. Voor veel mannen helpt het om te begrijpen waarom ze doen wat ze doen. Niet als excuus, maar als handleiding. Zit jij ook vast? Voelt het alsof je geen controle hebt over wat je doet of zou willen doen? ADHD-coaching kan jou helpen om: beter om te gaan met prikkels en uitstelgedrag meer structuur aan te brengen in tijd en energie en opnieuw plezier te krijgen in dingen die nu alleen maar stress opleveren Lees verder op ADHD-coaching > of plan een gratis kennismaking.

Veelgestelde vragen over ADHD bij mannen

Wat zijn typische kenmerken van ADHD bij mannen?
Mannen met ADHD hebben vaak moeite met concentratie, impulsiviteit en innerlijke onrust. Ze zoeken prikkels en raken snel verveeld, wat kan leiden tot stress of verslavingsgevoeligheid.

Is ADHD bij mannen anders dan bij vrouwen?
Ja. Mannen laten hun drukte vaker zien aan de buitenkant, vrouwen maskeren het vaker met perfectionisme. Lees meer op ADHD bij vrouwen >.

Waarom komt verslaving vaker voor bij mannen met ADHD?
Het dopaminesysteem werkt anders. Veel mannen zoeken onbewust prikkels om zich gefocust of rustig te voelen. Daardoor ligt verslavingsgedrag sneller op de loer.

Helpt coaching bij ADHD echt?
Ja. Coaching helpt om jouw focus op je problemen te verleggen, naar waar jij nou echt blij van wordt. En dus niet door je chaos onder controle te krijgen, dat kost alleen maar bakken vol energie. Middels ADHD coaching groeit niet alleen jouw zelfbeeld, maar krijg je weer helderheid en ruimte om te ontdekken wat jij echt wilt.