Je neemt je voor om beter voor jezelf te zorgen. Om duidelijker je grenzen aan te geven, of minder streng voor jezelf te zijn. Toch merk je dat je telkens weer in hetzelfde gedrag terechtkomt. Misschien voel je je verantwoordelijk voor alles en iedereen, cijfer je jezelf weg of ben je voortdurend bezig om aan verwachtingen te voldoen.
Bij ADHD wordt vaak gekeken naar concentratie, planning, prikkelverwerking en impulsiviteit. Dat zijn belangrijke onderwerpen. Tegelijkertijd zie ik in mijn praktijk dat er vaak meer speelt. Veel mensen met ADHD hebben jarenlang geprobeerd zich aan te passen aan hun omgeving. Ze hebben geleerd om zichzelf kleiner te maken, harder te werken of voortdurend te compenseren voor dingen die niet vanzelf gaan.
Systemisch werk helpt om deze terugkerende patronen zichtbaar te maken. Niet om in het verleden te blijven hangen, maar om beter te begrijpen waarom bepaalde situaties je zo kunnen raken of waarom bepaald gedrag maar niet verandert.
 | Wat is systemisch werk?Systemisch werk gaat ervan uit dat je als mens deel uitmaakt van verschillende systemen. Denk bijvoorbeeld aan het gezin waarin je geboren bent, je eigen gezin, je relatie, je vriendengroep, een school of je werk. Binnen deze systemen ontstaan bewust en onbewust patronen. Vaak zijn deze patronen op een bepaalde manier voor iedereen helpend. Maar soms kunnen patronen binnen systemen ook belemmeren. Zeker wanneer je al vroeg hebt geleerd om je aan te passen, conflicten te vermijden of verantwoordelijkheden over te nemen die eigenlijk niet bij jou horen. Veel van deze patronen blijven altijd overeind, ook als je volwassen bent. Je reageert dan in bepaalde situaties altijd weer vanuit oude overtuigingen en ervaringen. Systemisch werk helpt je om deze patronen te herkennen. Dat geeft niet alleen inzicht, maar ook de ruimte om nieuwe keuzes te maken. |
Wat heeft systemisch werk met ADHD te maken?
Mensen met ADHD groeien vaak op met boodschappen als:
- Waarom let je niet beter op?
- Je kunt veel meer dan je laat zien!
- Waarom lukt het anderen wel?
- Doe eens wat minder chaotisch
- Je bent echt veel te gevoelig
- Wat ben je weer lekker druk!
Hoewel deze opmerkingen meestal niet kwaad bedoeld zijn, hebben ze nauurlijk wel invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt.
Veel volwassenen met ADHD ontwikkelen daarom strategieën om erbij te horen of om afwijzing te voorkomen. Ze gaan perfectionistisch werken, nemen veel verantwoordelijkheid op zich, proberen iedereen tevreden te houden of leggen de lat extréém hoog.
Herkenbaar?
Op korte termijn werkt dat prima. Mensen vinden je aardig, makkelijk in de omgang. Maar op lange termijn kost het jou bakken energie. En je raakt een beetje verder verwijderd van jezelf.
Binnen mijn aanpak kijken we daarom niet alleen naar ADHD zelf, maar ook naar de patronen die daaromheen zijn ontstaan.
Lees ook: ADHD / ADD coaching
Veelvoorkomende patronen bij volwassenen met ADHD
Altijd verantwoordelijk zijn
Sommige mensen voelen zich verantwoordelijk voor het welzijn van iedereen om hen heen. Ze lossen problemen op, nemen extra taken over en vinden het moeilijk om hulp te vragen.
Vaak is dit patroon ooit ontstaan vanuit een goede intentie, maar op volwassen leeftijd kan het leiden tot overbelasting, stress en uitputting.
Moeite met grenzen stellen
Veel mensen met ADHD zijn gevoelig voor de behoeften van anderen. Ze voelen snel aan wat iemand nodig heeft en zeggen daardoor vaker "ja" dan goed voor hen is.
Systemisch werk helpt om te onderzoeken waar deze neiging vandaan komt en hoe je beter kunt voelen wat jij zelf nodig hebt.
Perfectionisme en faalangst
Perfectionisme komt verrassend vaak voor bij ADHD. Niet omdat iemand perfect wil zijn, maar omdat fouten maken vaak voelt als een bevestiging van oude onzekerheden.
Daardoor ontstaat een patroon van overpresteren, uitstellen of voortdurend twijfelen aan jezelf.
Het gevoel nergens echt op je plek te zijn
Sommige mensen ervaren al hun hele leven het gevoel dat ze anders zijn. Ze passen zich aan verschillende situaties aan, maar voelen zich nergens volledig zichzelf.
Door systemisch te kijken naar jouw plek binnen belangrijke relaties en systemen ontstaat vaak meer begrip voor dit gevoel.
Jezelf wegcijferen
Misschien ben je gewend om eerst naar anderen te kijken en pas daarna naar jezelf. Dat lijkt sociaal en zorgzaam, maar kan er ook voor zorgen dat je je eigen behoeften uit het oog verliest.
Systemisch werk helpt om meer balans te vinden tussen geven en ontvangen.
Hoe werkt systemisch werk binnen ADHD coaching?Systemisch werk is geen losstaand traject binnen mijn praktijk. Het is een belangrijk onderdeel van mijn ADHD coaching. Door systemisch werk kunnen we onderzoeken wat er onder bepaalde patronen schuilgaat. Dat gebeurt altijd op een manier die jou past. We kunnen bijvoorbeeld werken met gesprekken, maar er zijn ook handige oefeningen, opstellingen en visualisaties die we zouden kunnen toepassen. Het doel is niet om eindeloos te blijven graven in je verleden. Het doel is inzicht krijgen in wat jou vandaag belemmert, zodat jij straks meer vrijheid ervaart in de keuzes die je maakt. |  |
ADHD begrijpen vanuit het grotere geheel
ADHD is dus meer dan moeite hebben met plannen of concentreren. Het beïnvloedt hoe je jezelf ziet, hoe je relaties aangaat en hoe je omgaat met verwachtingen van anderen.
Daarom kijk ik tijdens coaching niet alleen naar symptomen, maar naar jou als mens. Naar jouw talenten, uitdagingen, ervaringen en de systemen waarin je bent opgegroeid en leeft.
Juist die bredere blik zorgt ervoor dat we het grotere plaatje kunnen zien, en veranderingen kunnen maken die ook echt beklijven.
Misschien vind je deze pagina's ook interessant:
Herken je jezelf hierin?
Heb je het gevoel dat je steeds tegen dezelfde patronen aanloopt? Merk je dat een paar praktische ADHD-tips niet voldoende werken en wil je weten wat er nou echt onder bepaalde overtuigingen of gedragingen schuilgaat?
Dan kan systemisch werk een waardevolle aanvulling zijn op ADHD coaching.
Meer weten? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we welke aanpak het beste aansluit bij jouw situatie.
Veelgestelde vragen over systemisch werk en ADHD
Is systemisch werk hetzelfde als een familieopstelling?
Nee. Een familieopstelling is één van de werkvormen die binnen systemisch werk gebruikt kan worden. Systemisch werk is breder en kan ook bestaan uit gesprekken, oefeningen en het onderzoeken van terugkerende patronen.
Is systemisch werk zweverig?
Zeker niet. Systemisch werk richt zich op de invloed van relaties, rollen en patronen binnen systemen zoals gezin, werk en familie. De aanpak is praktisch en gericht op bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Kan systemisch werk helpen bij ADHD?
Absoluut. Veel mensen met ADHD ontwikkelen patronen zoals perfectionisme, pleasen, oververantwoordelijkheid of moeite met grenzen stellen. Systemisch werk kan helpen om deze patronen beter te begrijpen en te doorbreken.
Heb ik een diagnose ADHD nodig?
Nee. Ook zonder officiële diagnose kun je baat hebben bij coaching en systemisch werk wanneer je jezelf herkent in de beschreven uitdagingen.
Wordt systemisch werk altijd onderdeel van ADHD coaching?
Niet altijd. Samen kijken we welke aanpak het beste past bij jouw hulpvraag. Soms ligt de nadruk op praktische coaching, soms is het zinvol om ook systemisch naar bepaalde patronen te kijken.